Als we ’s avonds bij de stacaravan in Nederland aankomen is het binnen (!) -4 graden. Buiten kraakt de sneeuw onder je voeten. Brrrrrr! We zetten de elektrische kachel hoog en gaan bij vrienden erwtensoep eten en verhalen uitwisselen. Een paar uur later is het +11 graden en kruipen we, gehuld in ons skiondergoed tegen elkaar aan in het bedje van 1.20 m breed. Alsof je in een plas koud water ligt. Het duurt enige tijd voordat we opwarmen.

De volgende dag is het sprookjesachtig wit op de camping. Bijna ongerepte sneeuw. Omdat het de komende dagen stevig blijft vriezen, durven we het water niet aan te sluiten, wat betekent dat we de wc niet kunnen gebruiken (ach, op een emmer gaat het ook prima) en flessen drinkwater moeten vullen in het toiletgebouw. Het heeft wel wat om over de knerpende sneeuw te lopen om aan water te komen en niet de luxe te hebben van een kraan opendraaien om warm water te krijgen. ’s Ochtends staan de bloemen op de ramen. Heel ouderwets.

We reizen het witte en koude Nederland door om kinderen en kleinkinderen te bezoeken. Zelfs de snelweg tussen Utrecht en Amsterdam is moeilijk begaanbaar. De elfstedenkoorts begint zijn kop al weer op te steken. Het is heerlijk om iedereen weer te zien. We wandelen in het bos, eten pannenkoeken en Chinees en oma sleet samen met de kleinzoon van een ‘hele hoge berg’ af totdat onze handen bijna bevriezen.

We hebben een week lang etentjes bij vrienden, familie en met collega’s en hebben heel wat bij te praten.

De ontwikkelingen in het werk en de managementkretologie (een ex-collega heeft een nieuwe baan als ‘bussiness controller’, help, wat moet je dan in godsnaam doen?) staan al ver van me af. Heerlijk! In eetcafé Bergrust halen we een biertje om de caravan even te ontvluchten. Er zijn nog geen eters en er zitten een paar mensen aan de bar, waaronder onze vroegere buurman, die net aan zijn eerste Duveltje begint en ons enthousiast bijpraat over de gebeurtenissen en mensen in ons oude dorp. We zakken zowaar nog door onder het genot van oude jenevertjes met een aardig stel uit de buurt, dat we nog nooit eerder gezien hebben.

De weken vliegen voorbij. Ik pas in Utrecht nog op een zieke kleindochter en neem dan de kleinzoon met de trein (‘pannend’) mee naar de stacaravan. Hij vindt het geweldig. ‘Omaatje?’ ‘Ja, Thomas?’ ‘Gaan we naartoe?’ ‘Naar de camping.’ Een stralende blik! Opa en ik improviseren in de auto een lied over de camping dat we nog drie keer moeten herhalen: ‘Nog een keer’.
Hij slaapt braaf in ‘zijn’ bed. ’s Ochtends roept hij door mijn slaap heen: ‘Oma!’ Ik vraag slaapdronken aan Rutger hoe laat het is: half acht. ‘Kom maar bij oma in bed!’ ‘Oh nee, ik heb me vergist, het is half zeven!’ Te laat. Een klein lijfje met heerlijk warme voetjes, speen in de mond en Nijn tegen zich aangeklemd, kruipt al lekker tegen me aan. Past allemaal in dat bedje. Wat een gelukkie!

Dan haalt zijn mamma hem weer op en is het opeens tijd om naar het vliegveld te gaan.

Een paar uur later landen we in een ook wat fris Portugal. Palmen, groen. We willen nog even wat sfeer proeven en belanden in de Amuras Bar bij de jachthaven. Biertje en wat tapas. Swingende live muziek. Om twee uur ’s nachts tollen we doodmoe de kooi in: we zijn weer thuis!

En intussen op de Zeezot...

Wat doet een mens op een schip in een haven als er niet gezeild wordt? Behalve klussen op de boot, wandelen, fietsen, borrelen, socializen en boodschappen doen, heeft de bemanning van de Zeezot zich gestort op het zelf maken van Portugese gerechten. In de winkels en op de markt liggen allerlei lekkernijen uitgestald die we in Nederland niet zo vaak tegenkomen en dat vraagt erom ze eens uit te proberen.

We beginnen met de ‘Porco e Ameijoas’: een heerlijke stoofschotel van varkensvlees en venusschelpen, gekruid met pittige piri-piri. De combinatie van vlees en schelpdieren is een verrukkelijke combinatie die hier vaker op de menukaart staat. Na een paar maal experimenteren zijn we tevreden over de smaak en kunnen we het gerecht aan gasten voorzetten.

We proberen een Caldeirada de Peixes uit, een vissoep. We zijn lui en halen een diepvries vispakket in de supermarkt. Het ziet er mooi uit met verschillende soorten vis en schaaldieren. Als de zaak staat te sudderen, ruiken we al een wat tranige geur. Na een paar happen constateren we dat de soep niet aan de verwachtingen voldoet en kieperen we hem overboord. Experiment mislukt. Op naar de Marinabar voor een kipsalade.

Met kerst liggen er kleine vogeltjes in de supermarkt, de zogenaamde codorniz. Bij navraag blijken dit kwartels te zijn. We kopen er vier, bakken ze en maken er een rode wijnsaus bij (we weten niet of dit echt Portugees is!). Ze zien er ongebakken uit als menselijke figuurtjes van Giacometti, eigenlijk een beetje eng om te zien, maar als ze klaar zijn, smaken ze naar meer!

Terug naar de inktvis. De octopussen (polvo in het Portugees) liggen grijs en slijmerig in verschillende maten op de markt, met veel tentakels en zuignapjes eraan. De oogjes kijken wat waterig de ruimte is. Een wat minder enge variant zijn de schoongemaakte en ingevroren polvo’s, die in de diepvries van de supermarkten liggen.
De Spanjaarden eten de in stukjes gesneden inktvis bestrooid met zeezout en pimento picante (poeder van chilipepers) geserveerd op een houten bordje als tapas.
In het kerstnummer van de ‘Sabe Bem’ (Eet Smakelijk), zeg maar de‘AllerHande’ van de Portugese supermarkt Pingo Doce zijn talrijke inktvisrecepten opgenomen. We kopen een diepvries octopus van bijna een kilo en dompelen hem onder in een pan met heet water. Hij wordt helemaal roze en stijf en neemt 25% in omvang af. Als hij gaar en weer zacht is, knippen we de tentakels in stukjes en stoven die met wat groente, chorizo en kleine witte boontjes. Mmmmmm!!!!!

We krijgen al een voorproefje van de zomer. Er is weinig wind en overdag voelt het met de zon en temperaturen van 17 graden warm aan. We wandelen over het strand en verzamelen een grote collectie schelpen.

We lopen terug langs de lagune van Alvor waar tientallen mensen schelpjes aan het uitgraven zijn. De velden staan vol met prachtige gele bloemetjes, de mimosa staat op springen en sommige amandelbomen dragen al bloesems. Het is 6 januari!

Laat het zeilseizoen maar weer gauw beginnen!

Oh come all ye faithfull

Met een zucht van verlichting gooi ik de twee laatste appelflappen in de vuilnisbak. Zo, dat zit er weer op! Genoeg gegeten, gefeest en geborreld.
Twee kerstdiners, een kerstborrel, een etentje in Silves met broer en schoonzus, een verjaardag, oudejaarsavond, en dat alles met een strakblauwe lucht en 16 graden. Het blijft raar, zo’n warme en zonnige kerst.

Op kerstavond zamelen we geld in voor het kindertehuis met het Christmas Choir door het zingen van Christmas Carols op de steigers en in de bars aan de haven. Er zijn weinig mensen aan boord, dus de opbrengst dreigt tegen te vallen. Verzoeknummers in de bars en vooral het aanbod te stoppen met zingen, leverde aanzienlijk meer op, waardoor het eindresultaat uitkomt op anderhalf keer die van vorig jaar: €364,-. De steigers gaan vervaarlijk heen en weer als het omvangrijke koor eroverheen loopt.

Oud en nieuw starten we om vier uur ’s middags met het proeven van de oliebollen op de Davanti. Glaasje sprudel erbij, gebakken champignonnetjes. We lassen even een pauze in, voordat we ’s avonds naar de Marinabar gaan met de Nederlandse club. De tafel daar is prachtig versierd met balonnen, gouden mutsen voor de heren en kroontjes voor de dames. De dames zetten braaf de kroontjes op hun hoofd, maar de heren zijn er moeilijk toe te bewegen de mutsen op hun hoofd te planten. We hebben zelf de appelflappen en de oliebollen meegenomen. Derry, de kroegbaas, heeft gezorgd voor allerlei lekkere hapjes.

Als het elf uur is, belt iedereen naar Nederland om kinderen en vrienden een goed 2013 te wensen. Een uurtje later is het hier Nieuwjaar. We trekken de knalwijn open en schieten een tweetal confettibommen de lucht in. Wegens de economische crisis is er geen vuurwerk in Lagos. We hebben nog wat zelf gekochte champagne over en verplaatsen de party naar de Ilja, waar Peter als een volleerd DJ de dames aanzet om in polonaise door de boot te hossen. Tegen een uur of drie waggelt iedereen over de steiger terug naar de eigen boot.
2013 is begonnen.

Donkere dagen voor kerstmis

Rutger heeft al een paar keer meegewandeld met een groep wandelaars op de woensdagen. Na Sinterklaas hebben we niet zo’n zin om mee te gaan, hoewel het een mooie wandeling is. Met de trein richting Alvor en dan terug lopen via de spoorbrug en het strand. De dag na de wandeling chat ik met een ex-Lagos-overwinteraar die inmiddels weer in Nederland woont. Ze vraagt: ‘Hoe is het met jullie na gisteren?’ ‘Na gisteren?’ De tam-tam heeft haar via Spanje bereikt. Wij weten nog van niks. Tijdens de wandeling blijkt er een ongeluk gebeurd te zijn waarbij een groep wandelaars door een trein verrast is. Eén vrouw is hierbij omgekomen, een andere gewond geraakt. Geen mensen uit de haven. Ook een hond van een zeiler is omgekomen. We zijn in geschokt. De wandeling is al zo vaak gemaakt. Hoe is het mogelijk? Wat een drama!
In het marinadorp draait het 'meningenciruit' over het ongeluk overuren. Iedereen vindt er wel wat van. Is er iemand verantwoordelijk? Had het voorkomen kunnen worden? We raken een beetje over de schrik heen, maar zijn toch wat voorzichtiger, ook met fietsen, want een ongeluk .....

We proberen maar weer in kerststemming te komen en dat lukt aardig met de versierde haven en de kerstliedjes in de supermarkt. De hele varkentjes, lammetjes en geitjes liggen al klaar voor het kerstdiner.

We gaan naar een kerstconcert van de plaatselijke harmonie in de Igreja de São Sebastião. De overwegend jonge muzikanten spelen de sterren van de hemel in Spaanse en Nederlandse (!) spektakelstukken. Een meisje van een paar turven hoog slaat met grote concentratie en precies in de maat de bekkens hoog boven haar hoofd tegen elkaar. Ze valt nog net niet om. Tijdens het concert kom je dan weer andere zeilers tegen, dus ga je nog een wijntje drinken op een boot met een gemengd Duits-Engels gezelschap met als voertaal Duitels of Engts.

We eten gezellig op de J&B met een paar ander Nederlandse zeilers. Tomatensoep met balletjes, aardappels, snijbonen, lof met kaassaus en draadjesvlees. En een supertoetje van hangop en vers rood fruit. Koffie met een scheutje J&B….

We zoeken een restaurant voor 1e kerstdag en vinden een Engels-Portugees goed bekend staand eethuis: Dos Artistas. J&B gaan jammer genoeg niet meer: ‘J. gaat altijd met honger naar huis en het is altijd duurder dan is afgesproken en soms zeggen ze dat het 4 gangen zijn en dan is het druk en krijg je maar 3 gangen. Nee, we doen het niet meer ‘.


De boten strijden om de prijs voor de mooiste kerstversiering. Grote lichtslangen vormen gigantische kerstbomen en de gekleurde lampjes knipperen in verschillende schakeringen rood, groen en blauw.

Terry heeft zijn boot klassiek versierd met wat kerstlampjes, lakens en uit multiplex gefiguurzaagde Jozef en Maria, drie koningen een de os en de ezel. Het kindeke Jezus ligt met een aureooltje boven zijn hoofd in doeken gewikkeld in een mandje op dek. Terry moet echter wel met kerstversiering en al uitvaren, want hij is de organisator van de funsailing op zondag. Maandag vraag ik hem of hij Jezus niet is verloren onderweg tijdens de wedstrijd. Terry: ‘I asked Jesus if he wanted to wear a life jacket, but he said: ‘I don’t need it, I can walk on the water.’’

Wij wandelen met z’n tweeën op zondag in de mist over de rotsen vanuit de Marina via de Piedade naar Porto de Mos. We horen de golven onder ons op de rotsen denderen, maar zien de zee niet. We eten een overheerlijke Arroz de Tamboril (tomatenrijst met zeeduivel) met een karafje Vinho Verde bij Antonio op het strand. Als het eten opgediend wordt, trekt de mist op en zien we tientallen surfers als mieren op het water drijven.

Na drie uur wandelen is het heerlijk om op Zeezot uit te buiken en de benen rust te geven.

Feesten in Lagos

Het sociale leven in de haven begint weer behoorlijk op gang te komen: de borrels en etentjes met familie en met vrienden: gesprekken over alles wat het (zeilers)leven te bieden heeft aan ups en downs.
Ik vier toch nog maar een keer mijn 60ste verjaardag met de Nederlandse zeilvrienden en (schoon)zus Elsbeth in de Marina Bar met pinten bier en bellen witte wijn, kipvleugeltjes, inktvisringen en frietjes. ‘Ik heb een heel zwaar leven’, om met Brigitte Kaandorp te spreken.

Op 5 december maken we bisschopswijn en kwelen luidkeels mee met de Nachtegaaltjes: ‘Zie ginds komt de stoomboot…’ De Sint heeft ook nog wat pakjes en gedichten afgeleverd in Lagos. Pepernoten, speculaas en Sint-chocola en de avond kan niet meer stuk.

We worden uitgenodigd voor een etentje bij ‘landrotten’. De Engelse gastvrouw heeft heerlijke gerechten gemaakt, met als toetjes en verrukkelijk ‘grand dessert’ van Pavlova, kokosrol en ‘bread-and-butter-pudding’. De voertaal is een mengsel van Nederlands, Duits en Engels. Het is leuk om weer nieuwe mensen te ontmoeten met hun eigen verhalen. De Nederlanders staan nog gezellig bij het buitenzwembad te kouten, zij die al langer in Portugal verblijven, scharen zich kouwelijk om de uitbundig brandende open haard. De taxichauffeur brengt ons met een noodgang, oeps die wijn en die toetjes, weer terug naar Lagos.

Intussen proberen wij zoveel mogelijk Portugese recepten uit, die we gedeeltelijk afkijken van de restaurants of uit Portugese kookboeken halen. We storten ons eerst op de inktvis.
Op de vismarkt liggen alle soorten uitgestald. Chocos zijn zeekatten of sepia’s, die in lengte variëren in van 6 tot wel 40 cm. Je hebt ze ook in mini-uitvoering, de babysepia’s, de zogenaamde chipirones die vaak zo in olijfolie gebakken opgediend worden, compleet met baleinen, ‘tanden’, oogjes en al.
Dan zijn er nog de lulas, pijlinktvis of calamaris, van heel klein tot heel groot. Daar beginnen we maar mee. We maken Lulas Recheadas, gevulde calamaris met een tomatensaus. ’t Is even werk, maar ze zijn heerlijk! Dat smaakt naar meer!

Het gewone leven aan boord

We pakken het ritme van het winterleven in een jachthaven weer op. Water tanken, boodschappen doen, was doen, borrelen. Kleine reparaties aan de boot. We sleutelen de boiler uit elkaar. Het warmte-element is volkomen verkalkt en er zit een vieze roestbruine drab om het element en in de boiler. Getver, dat ziet er niet fris uit. Voorlopig maar water uit flessen gebruiken! Een paar dagen later zet Ralph het weer blinkende element terug.

Op zondagochtend wordt het koffiedrinken aan boord van de Fly Away weer in ere hersteld. Iedereen neemt zijn eigen koffie, kopjes, lepeltjes, suiker en melk mee en wat lekkers voor bij de koffie. Going Dutch: hoe Hollands kan het leven in Portugal zijn. Er worden tips uitgewisseld, sterke verhalen verteld en plannen gemaakt.

Wij wandelen ’s middags nog even niet mee: Rutger heeft zijn knie verdraaid en mijn energie houdt nog niet altijd over. Een gewone, luie zondag: beetje lezen, beetje computeren, beetje schrijven. Rutger heeft zijn 1500 e-boeken nu keurig alfabetisch geordend in één mapje in plaats van in 15 chaotische mapjes her en der op de computer.

Maandagavond: we blazen het kerstkoor weer leven in al zijn er niet zoveel muzikanten als vorig jaar. Maar wel veel enthousiaste zangers!Dinsdagochtend is er computerclub in de South Bar, woensdag kan er gewandeld worden met de Lagos Strollers, donderdagochtend trekken de dames baantjes in het plaatselijke zwembad, zaterdagochtend is het marktdag en kopen we sappige sinaasappels voor een habbekrats. Een avontuurlijk leven...

Dan is er nog het culturele leven in Lagos, dat dit jaar niet erg veel voorstelt. We gaan naar een concert van een strijktrio in het Centro Cultural. De dames op altviool en cello zijn enthousiast en doen hun best maar de violist met zwarte bandana is bepaaldelijk geen uitblinker: een paar keer extra oefenen zou geen kwaad hebben gekund.

De zon schijnt uitbundig, maar de luchttemperatuur wordt wat lager: zo’n 16 graden. Er staat een aantal dagen een frisse wind uit het noorden. De Portugezen hebben zich gehuld in winterjassen, sjaals, mutsen handschoenen en laarzen. Een aantal toeristen volhardt in korte broek en slippers.

Terug naar de zon?

We maken de caravan winterklaar en vertrekken uit Nederland op een stralende herfstdag. Als we in Lagos aankomen op 14 november hangt de verlichte kerstversiering aan de gevel van de Marina en staan er al opgetuigde kerstbomen in de restaurants.

De eerste paar dagen komen we de boot niet uit, omdat het hoost van de regen. De emmer, die nog buiten staat, is na twee dagen half vol. Er komen zware onweersbuiten over zetten. Op de vroege ochtend een lichtflits, gelijk daarop een hevige knal vlakbij en de wifi valt uit. De wind giert door het want, tot ruim windkracht 7, en de boten liggen te deinen aan de steigers. We lezen later dat er ongeveer 20 km verderop een windhoos geweest is die auto’s de lucht in heeft geslingerd en waarbij gewonden zijn gevallen. Het thuisfront belt om te vragen of we de storm overleefd hebben.

Voor vandaag, zaterdag 17 november, wordt het volgende bericht op de website van de Lagos Navigators gezet: WEATHER WARNINGS. Continue to be issued with gusts up to
Force 8 from South veering to North later today. West Coast swell forecast
to be 4 to 5 metres - should be spectacular off Sagres and Cape St Vicente.
(From the shore, I mean!) All easing over night.
Dit wordt dus weer een dag van huiselijke geluk. Maar het is hier 20 graden, dat dan weer wel!